Ed Asner
Doğum: 15 Kasım 1929, Kansas City, Missouri, USA · Ölüm: 29 Ağustos 2021
Eddie Asner (/ˈæznər/; d. 15 Kasım 1929 - ö. 29 Ağustos 2021), bilinen adıyla Ed Asner, Amerikalı oyuncu, ses oyuncusu ve Screen Actors Guild eski başkanı. 1970'lerde ve 1980'lerin başında hem The Mary Tyler Moore Show hem de onun yan dizisi Lou Grant'te Lou Grant rolüyle tanınmaktadır. Primetime Emmy Ödülleri tarihinde en çok onurlandırılan erkek oyuncu, Lou Grant'i canlandırarak beş, toplamda yedi kez (üçü Komedi Televizyon Dizisinde Yardımcı Erkek Oyuncu ve ikisi Dramatik Televizyon Dizisinde Başrol Oyuncu olarak) bu ödülü kazanmıştır. Diğer Emmy'leri, 1970'lerin en önemli kısa televizyon dizilerinden ikisinin performansları içindi: Bir TV… dizisinde Tek Bir Performans için En İyi Erkek Oyuncu dalında kazandığı Rich Man, Poor Man (1976) ve bir TV dizisinde Yardımcı Erkek Oyuncu tarafından Üstün Tek Performans dalını kazandığı Roots (1977) idi. 1966 Western türü El Dorado'da John Wayne'in düşmanı Bart Jason'ı canlandırdı. 2003 yılı yapımı Elf başta olmak üzere birçok filmde Noel Baba'yı oynadı. 2009 yılında, Pixar'ın Yukarı Bak adlı animasyon filminde Carl Fredricksen'ı seslendirdi. Ayrıca CSI: NY dizsinin "Yahrzeit" bölümünde konuk oyuncu oldu. 2011 yılının başlarında Asner, kablo kanalı CMT'nin ilk orijinal durum komedisi olan Working Class dizisinde kasap Hank Greziak'ı oynarak televizyona döndü. Kanada'nın CBC Television'da yayınlanan Michael, Tuesdays and Thursdays dizisinde oynadı ve 2013 televizyon dizisi The Glades'te yer aldı. Asner, The Good Wife'ın altıncı sezonunda Alicia Florrick'in kampanyasını destekleyen homofobik milyarder Guy Redmayne rolünde konuk oyuncu olarak yer aldı.
İlk yılları
Asner, 15 Kasım 1929 tarihinde Kansas City, Missouri'de doğdu ve Kansas City, Kansas'ta büyüdü. Ev hanımı olan Lizzie (evlilik öncesi soyadı Seliger; 1885-1967) ve ikinci el dükkânı ve hurdalık işleten Morris David Asner (1877-1957) adında Yahudi Rus kökenli ebeveynden dünyaya geldi. Ortodoks Yahudi bir ailede büyüdü ve kendisine İbranice Yitzhak adı verildi. Asner, Kansas City, Kansas'taki Wyandotte Lisesi ve Chicago Üniversitesi'nde okudu. General Motors için montaj hattında çalıştı. ABD Ordusu Sinyal Birliği'nde görev yaptı ve Avrupa'daki Ordu kamplarını gezen oyunlarda rol aldı.
Siyasi görüşleri
Asner, 1980'lerde ABD'nin Orta Amerika politikasına karşı çıktığı ve Hayatta Kalma İttifakı ile yakın çalıştığı Screen Actors Guild'in iki dönem başkanı olarak görev yaptı. 1980 SAG grevinde önemli bir rol oynadı. Ayrıca Mumya Ebu Cemal'i serbest bırakma hareketi ve bir televizyon reklamı hazırladığı Kaliforniya'da tek ödemeli sağlık hizmeti California One Care'i kurma hareketi gibi çeşitli başka nedenlerle de aktif rol aldı. 2008 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinde Barack Obama'yı destekledi. Demokratik Sosyalist Organizasyon Komitesi'nin (DSOC) bir üyesiydi. Daha sonra DSOC'nin halefi olan Amerika Demokrat Sosyalistleri'nin üyesi oldu. 1982 yılında Lou Grant'in birden iptal dilmesi çok tartışmalı bir konuydu. Program yüksek reytinge sahipti ve yayındaki son ayı boyunca ACNielsen'da ilk ondaydı. Ancak, CBS televizyon ağı onu yenilemeyi reddetti. Sol siyasi görüşlerinin ve onları çevreleyen tanıtımın, dizinin iptal edilmesinin asıl temel nedenleriydi. Asner, 2011 California'nın 36. kongre bölgesi özel seçiminde Demokrat aday Marcy Winograd'ı destekledi. 2011-2015 yılları arasında Asner, film yapımcısı Nicole Zwiren ile HIV/AIDS inkârcılığını konu alan Behind the Fear adlı uzun metrajlı bir belgesel üzerinde çalıştı. Asner'in anlatıcı olduğu film 2016 yılında çıktı.
Hayır işi
Asner, Doğu Avrupa'daki Holokost'tan sağ kurtulan yaşlılara ve yoksullara doğrudan acil yardım sağlamaya adanmış kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Survivor Mitzvah Project'in Eğlence Yönetim Kurulunda yer almaktadır. Asner, çizgi roman yapımcılarını ve perakendecileri içeriğe dayalı kovuşturmalardan korumaya adanmış bir ifade özgürlüğü kuruluşu olan Comic Book Legal Defense Fund üyesidir. Julius ve Ethel Rosenberg'in çocukları tarafından kurulan ve siyasi aktivistlerin çocuklarına fayda sağlayan Rosenberg Fund for Children'ın danışmanı ve yaban hayatı koruma kuruluşu olan Defenders of Wildlife'ın yönetim kurulu üyesi olarak hizmet vermektedir. Asner, ayrıca kâr amacı gütmeyen bir okul ve otizm spektrumundaki genç yetişkinler için bir bilgisayar animasyon stüdyosu olan Exceptional Minds'ın danışma kurulunda yer almaktadır. Asner ayrıca Walnut Creek, Kaliforniya'daki evsizler için dinlenme hizmeti merkezi Fresh Start WC'nin Onursal Yönetim Kurulu üyesidir. Asner, susuz kalma ve maruz kalma nedeniyle ölümleri önlemek amacıyla Sonoran Çölündeki su istasyonlarını belgesiz göçmenler tarafından kullanılmak üzere muhafaza eden Tucson, Arizona merkezli bir kuruluş olan Humane Borders'ın destekçisidir. Kuruluşun 2017 sonbaharında gönüllü yemeğinde törenlerin ustasıydı.
11 Eylül saldırıları
Asner, 2004 yılında 11 Eylül Hakikat örgütü tarafından 11 Eylül saldırıları hakkında yeni bir soruşturma açılması çağrısında bulunan bir bildiriyi imzaladı. Konumunun nedenlerinin kısa bir özeti YouTube'da bulunan bir videoda gösterildi. Asner, 2009 yılında açıklamaya verdiği desteği teyit etti. Asner, ayrıca The Oil Factor: Behind the War on Terror adlı belgesel filminde anlatıcı olarak görev yaptı. Asner, 2004 yılında Racism Watch'un sözcülüğünü yaptı. Nisan 2004'te "barış ve adalet liderlerine" açık bir mektup yazdı ve onları 9-11 Görünürlük Projesi aracılığıyla "9-11 tam hakikati" talep etmeye teşvik etti. 2011 yılında Asner, 7 Dünya Ticaret Merkezi'nin çökmesiyle ilgili Architects & Engineers for 9/11 Truth belgeselini sundu ve binanın kontrollü yıkımla çöktüğü sonucuna vardı.
Kişisel yaşamı
Asner, 1959'dan 1988'e kadar Nancy Sykes ile evli kaldı. Üç çocukları oldu: ikizler Matthew ve Liza ile Kate. 1987'de Carol Jean Vogelman'dan ise Charles adında bir oğlu oldu. Asner, otizmli bir çocuğun ebeveyni ve büyükbabasıdır ve 501(c)(3) kâr amacı gütmeyen organizasyon Autism Speaks ile ilişkilidir. Ayrıca, yazılımları test etmek ve şirketlere kalite güvence hizmetleri gerçekleştirmek için yüksek işlevli otistik kişileri eğiten 501(c)(3) kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olan Aspiritech'in yönetim kurulu üyesi ve danışmanı olarak görev yaptı. Asner, 1991 yılında yapımcı Cindy Gilmore ile nişanlandı. 2 Ağustos 1998'de evlendiler. Gilmore 7 Kasım 2007'de yasal ayrılık davası açtı. Asner, 2015 yılında boşanma davası açtı.
Ölümü
Asner, 29 Ağustos 2021 tarihinde 91 yaşında öldü.
Kaynak: Vikipedi (CC BY-SA 4.0)
