Lee Van Cleef
Doğum: 9 Ocak 1925, Somerville, New Jersey, USA · Ölüm: 16 Aralık 1989
Lee Van Cleef (9 Ocak 1925 - 16 Aralık 1989), Amerikalı oyuncudur. Daha çok western filmleriyle tanınmış, görüntüsünün de yardımıyla kötü adam rollerinin en tanınmış yüzlerinden biri olmuştur. II. Dünya Savaşı'nda Amerikan Ordusunda görev yaptı. Savaştan sonra bir süre oyunculuk dışı işlerde çalıştı. Bir muhasebe bürosunda çalışırken amatör bir tiyatro grubunda sahneye çıkmaya başladı. Burada çalışırken yönetmen Fred Zinnemann'ın dikkatini çekti ve 1952'de çektiği High Noon adlı filmde ilk rolünü aldı. Bu filmden sonra western filmleri için kötü adam karakteri olarak yönetmen Sergio Leone'nin dikkatini çekti. Başlıca filmleri arasında Birkaç… Dolar İçin (1965) ve İyi, Kötü ve Çirkin (1966) yer almaktadır. Daha sonra 10 yıl boyunca pek çok Spagetti Western filminde oynadıktan sonra, oyunculuğunun zirvesi sayılabilecek olan John Carpenter'ın kült filmi Escape from New York (1981)'de rol aldı ve 1989 yılındaki ölümüne kadar aktif olarak sinemada çalışmıştır.
Ailesi
Lee Van Cleef, 9 Ocak 1925'te Somerville, New Jersey'de Marion Lavinia Van Fleet ve Clarence LeRoy Van Cleef'in oğlu olarak doğdu. Babası eczacı, annesi ise konser piyanistiydi ve ikisi de Hollanda kökenliydi. Lee, Somerville Lisesi'nden mezun oldu ve Eylül 1942'de ABD Donanması'na katıldı.
Askerlik hizmeti
Askeri eğitimini tamamladıktan sonra Van Cleef, bir denizaltı avcısına ve ardından USS Incredible adlı bir mayın tarama gemisine atandı ve burada sonarman olarak çalıştı. Gemi başlangıçta Karayipler'de devriye gezdi, ardından Akdeniz'e geçti ve Güney Fransa'daki çıkarmalara katıldı. Ocak 1945'te Incredible Karadeniz'e taşındı ve Kırım, Sivastopol'daki Sovyet Donanması üssünden tarama görevleri yaptı. Daha sonra gemi, Sicilya, Palermo'ya dönmeden önce Karadeniz'de hava-deniz kurtarma devriyeleri gerçekleştirdi. Mart 1946'da terhis olduğunda, Sonarman Birinci Sınıf (SO1) rütbesine ulaşmış ve mayın tarama gemisi rozetini kazanmıştı. Ayrıca Bronz Yıldız ve İyi Davranış Madalyası ile ödüllendirilmişti. Görevlendirmeleri sayesinde Van Cleef ayrıca Avrupa-Afrika-Orta Doğu Sefer Madalyası, Asya-Pasifik Sefer Madalyası, Amerikan Sefer Madalyası ve II. Dünya Savaşı Zafer Madalyası'na da hak kazandı. 1946'da donanmadan terhis edildi.
Oyunculuk kariyeri
Donanmadan ayrıldıktan sonra Van Cleef, Somerset'e döndü. Amatör bir dans grubunda oynadı. Van Cleef, ilk oyunculuk rolünü New Jersey, Clinton'daki Little Theater Group'ta Our Town adlı oyunda George rolüyle aldı. Bir sonraki rolü Heaven Can Wait adlı oyunda boksör Joe Pendleton'dı. Bir yetenek avcısı onu MCA ajansından New York City yetenek ajansı Maynard Morris'e götürdü ve Morris onu Alvin Theater'a gönderdi ve burada Mister Roberts'ta bir rol kazandı. Van Cleef'in ekran çıkışı High Noon'da gerçekleşti. Los Angeles'ta Mister Roberts rolünde bir performans sergilerken, yapımcı Stanley Kramer tarafından fark edildi ve Kramer, Van Cleef'e yaklaşan filminde bir rol teklif etti. Kramer, Van Cleef'i Harvey Pell yardımcısı rolü için istiyordu ancak Van Cleef'in burnunun düzeltilmesini istiyordu. Van Cleef, sessiz silahşör Jack Colby rolü için rolü reddetti. Kansas City Confidential (1952), Vice Squad (1953), The Big Combo (1955) ve The Good, the Bad and the Ugly (1966) filmlerinde rol aldı. 1952'de, Western dizisi Sky King'in "Formula for Fear" bölümünde rol aldığında ilk televizyon çıkışını yaptı. Van Cleef, 1953 ile 1955 arasında çocuklara yönelik Western dizisi The Adventures of Kit Carson'da altı kez göründü. Western dizisi The Range Rider'da üç kez rol aldı. 1952'de televizyon dizisi The Lone Ranger'ın 82. bölümünde göründü. 1954'te bir dizi olan Stories of the Century'de Jesse James olarak göründü. 1955'te, Western dizisi Annie Oakley'de iki kez rol aldı ve CBS Western dizisi Brave Eagle'da konuk oyuncu olarak yer aldı. Van Cleef, 1955'te The Adventures of Champion the Wonder Horse'un bir bölümünde kötü adamı canlandırdı. 1957'de NBC Western dizisi Tales of Wells Fargo'da Cherokee Bob'u canlandırdı. 1958'de, New York City'deki Madison Square Garden'da düzenlenen etkinlikte unvanını geri almaya çalışan bir rodeo sanatçısı olan Ed Murdock rolünde, Private Detective'de rol aldı. Van Cleef, 1959 ile 1962 yılları arasında Chuck Connors'la birlikte ABC'nin The Rifleman dizisinin dört bölümünde (S2 E31 "The Prodigal" 1960'ta Stinger rolünde) ve iki kez ABC'nin Tombstone Territory dizisinde farklı karakterleri canlandırdı. 1958'de, Rex Allen'ın başrol oynadığı başka bir sendikasyonlu Western dizisi olan Frontier Doctor'ın "The Great Stagecoach Robbery" bölümünde Yardımcı Sid Carver rolüne seçildi. 1959'da Van Cleef, NBC Western dizisi Riverboat'un "Strange Request" bölümünde Luke Clagg, CBS Western dizisi "Wanted Dead or Alive"ın "The Hostage" bölümünde Jumbo Kane ve 1961'de Maverick'in "Red Dog" adlı bölümünde rol aldı. Van Cleef, ABC sitcom'u The Real McCoys'un bir bölümünde nöbetçiyi canlandırdı. Van Cleef, 1960'ta CBS antoloji dizisi The DuPont Show with June Allyson'ın "Trial by Fear" bölümünde Pippa Scott ve Chuck Connors ile birlikte rol aldı. Genç Van Cleef ayrıca The Andy Griffith Show'da ve "The Unhired Assassin" adlı bölümde The Untouchables'da Frank Diamond rolünde yer aldı. Ayrıca ABC/Warner Brothers Western dizisi The Alaskans'ın bir bölümünde de yer aldı. Van Cleef, CBS Western dizisi Have Gun – Will Travel'da, ABC/Warner Bros. dizisi Colt .45'te, NBC Western dizisi Cimarron City ve Laramie'de ve Rod Cameron'ın suç dramaları City Detective ve State Trooper'da konuk oyuncu olarak yer aldı. John Bromfield'ın suç draması Sheriff of Cochise'ın bir bölümünde konuk oyuncu olarak yer aldı. Van Cleef, The Tin Star ve Gunfight at the O.K. Corral gibi çeşitli Western filmlerinde küçük kötü adamlar ve tetikçiler olarak rol aldı. 1960'ta, Bonanza bölümü "The Bloodline"da (31 Aralık 1960) kötü bir dolandırıcı olarak göründü ve ayrıca Gunsmoke'ta göründü. 1961'de, Lee Marvin'in başrol oynadığı The Twilight Zone'un üçüncü sezonunun 7. bölümünde ("The Grave") rol aldı. John Wayne ve James Stewart'ın başrol oynadığı 1962 John Ford filmi The Man Who Shot Liberty Valance'da Lee Marvin'in baş karakterinin kötü bir tetikçisini oynadı. 1963'te Perry Mason'da (bölüm: "The Case of the Golden Oranges") göründü. Aynı yıl, The Travels of Jaimie McPheeters'da "The Day of the Misfits"te göründü.
Yıldız oluşu
1965'te Leone, kariyeri henüz başlamamış olan Van Cleef'i For a Few Dollars More filminde Clint Eastwood ile birlikte ana karakter olarak kadroya dahil etti. Leone daha sonra Van Cleef'i Eastwood ile tekrar oynaması için seçti, bu sefer artık çığır açan Western filmi The Good, the Bad and the Ugly (1966) filminde ana düşman Melek Göz olarak. Leone'nin filmlerindeki rolleriyle Van Cleef, Spaghetti Western filmlerinin önemli bir yıldızı oldu ve The Big Gundown (1966), Death Rides a Horse (1967), Day of Anger (1967) ve The Grand Duel (1972) gibi filmlerde merkezi ve genellikle şaşırtıcı derecede kahramanca roller oynadı. Sabata (1969) ve Return of Sabata (1971) filmlerinde başrolü oynadı ve Jim Brown ile İtalyan-Amerikan ortak yapımı Take a Hard Ride (1975) filminde başrolü paylaştı. Son iki westerninde Leif Garrett ile birlikte God's Gun (1976) ve Kid Vengeance (1977) filmlerinde başrol oynadı; her ikisi de çoğunlukla İsrail'de çekildi. 1970'lerde Van Cleef ayrıca Barquero (1970), El Condor (1970) ve The Magnificent Seven Ride! (1972) gibi Amerikan Western filmlerinde başrol oynadı. Van Cleef, Chuck Norris ile birlikte dövüş sanatları filmi The Octagon'da (1980) rol aldı. Van Cleef daha sonra John Carpenter'ın kült filmi Escape from New York'ta (1981) yardımcı bir rol üstlendi. Son yıllarında ilgi odağından düştü. 1984'te NBC macera dizisi The Master'da bir ninja ustası olarak rol aldı; ancak on üç bölüm sonra iptal edildi. Van Cleef ayrıca Armed Response'ta (1986) David Carradine ile birlikte rol aldı. Van Cleef, 38 yıllık kariyeri boyunca toplamda 90 filmde rol aldı ve 109 televizyon yapımında rol aldı.
Özel hayatı
Van Cleef, 1943'te Patsy Ruth Kahle ile evlendi ve çiftin 1958'de boşanmadan önce Alan, Deborah ve David adında üç çocuğu oldu. 1960'ta Joan Marjorie Drane ile evlendi ve 1974'te boşandı. 1976'da Barbara Havelone ile evlendi ve 1989'daki ölümüne kadar evli kaldı. Kızı için bir tiyatro inşa ederken sağ elinin orta parmağının son eklemini kaybetti. Parmak, 1966 yapımı "Man With No Name" filminde yer aldı.
Ölümü
1970'lerde kalp rahatsızlığı çekmesine ve 1980'lerde kalp pili takılmasına rağmen, Van Cleef 16 Aralık 1989'daki ölümüne kadar filmlerde çalışmaya devam etti., Oxnard'daki evinde geçirdiği kalp krizi sonucu öldü. Gırtlak kanseri, ikincil ölüm nedeniydi. Kötü adam olarak sergilediği birçok önemli oyunculuk performansına atıfta bulunan "KÖTÜLERİN EN İYİSİ" yazılı mezar taşıyla, Kaliforniya, Hollywood Hills'deki Forest Lawn Memorial Park Mezarlığı'na gömüldü.
Kaynak: Vikipedi (CC BY-SA 4.0)
