Douglas MacArthur
Doğum: 26 Ocak 1880, Little Rock, Arkansas, USA · Ölüm: 5 Nisan 1964
Douglas MacArthur (Amerikan İngilizcesi telaffuz: [ˈdʌɡləs məkˈɑːrθər]; 26 Ocak 1880 – 5 Nisan 1964), II. Dünya Savaşı ve Kore Savaşı sırasında üst düzey komutanlık yapan ve Amerika Birleşik Devletleri Ordusu'nda orgeneral rütbesine ulaşan Amerikalı bir askerdi. I. Dünya Savaşı'nda üstün başarı gösterdi; 1930-1935 yılları arasında ABD Kara Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı olarak görev yaptı. 1942-1945 yılları arasında Güneybatı Pasifik Bölgesi Başkomutanı oldu, 1945-1951 yılları arasında Japonya'nın işgalini Müttefik Kuvvetler Başkomutanı sıfatıyla denetledi ve 1950-1951 yıllarında Kore Savaşı sırasında Birleşmiş Milletler Komutanlığı'nı komuta… etti. Üç kez Onur Madalyası'na aday gösterildi ve Filipinler'deki II. Dünya Savaşı hizmetleri nedeniyle bu madalyayı aldı. ABD tarihinde orgeneral rütbesine sahip beş kişiden biridir ve Filipin Ordusu'nda mareşal rütbesi taşıyan tek kişidir. Onur Madalyası sahibi Arthur MacArthur Jr.'ın oğlu olarak, 1903 yılında Amerika Birleşik Devletleri Askeri Akademisi'den sınıf birincisi olarak mezun oldu. 1914'te ABD'nin Veracruz'u işgali sırasında Onur Madalyası'na aday gösterildiği bir keşif görevi yürüttü. 1917'de binbaşılıktan albaylığa terfi etti ve 42. Tümen'in kurmay başkanı oldu. I. Dünya Savaşı'nda Batı Cephesi'nde tuğgeneral rütbesine yükseldi; yeniden Onur Madalyası'na aday gösterildi; iki kez Üstün Hizmet Haçı ve yedi kez Gümüş Yıldız ile taltif edildi. 1919-1922 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri Askeri Akademisi'nin müdürlüğünü yaptı. Ardından Filipinler'e atandı; 1924'te Filipin İzci Ayaklanması'nın bastırılmasında belirleyici rol oynadı. 1925'te 45 yaşında ordunun en genç tümgenerali oldu. 1930'da ABD Ordusu Genelkurmay Başkanı olarak atandı. 1932'de Washington, D.C.'de Bonus Ordusu protestocularının güç kullanılarak dağıtılmasında rol aldı; Sivil Koruma Birliği'nin kuruluş sürecinde yer aldı. 1935'te Filipinler Topluluğu'nun askerî danışmanı olarak görevlendirildi. 1937'de ABD Ordusu'ndan emekli oldu; Filipin Ordusu'nda danışman ve mareşal sıfatıyla görevini sürdürdü. MacArthur, Temmuz 1941'de Uzak Doğu'daki ABD Ordusu Kuvvetleri komutanı olarak aktif göreve geri çağrıldı. 8 Aralık 1941'de Japonların Clark Field'a düzenlediği saldırıda hava unsurlarının büyük bölümü imha edildi; ardından Filipinler'in işgali başladı. MacArthur'un kuvvetleri Bataan'a çekildi ve Nisan 1942'ye kadar direniş gösterdi. Mart 1942'de Avustralya'ya tahliye edildi; Nisan ayında Güneybatı Pasifik Bölgesi Başkomutanlığına atandı. Filipinler'e geri döneceğini ilan etti; adaların savunmasındaki rolü nedeniyle 1942'de Onur Madalyası ile ödüllendirildi. Avustralya'dan Yeni Gine harekâtını yönetti; Ekim 1944'te Filipinler'e çıkarma yaparak adaların geri alınmasını sağlayan seferi sevk ve idare etti. Aralık 1944'te orgeneral rütbesine terfi etti.
Gençliği
Yüksek rütbeli bir subay olan Arthur MacArthur'la Mary Hardy MacArthur'un üçüncü oğluydu. Hırslı bir kadın olan annesinden büyük ölçüde etkilendi. 1903'te West Point'teki ABD Askeri Akademisi'ni sınıf birincisi olarak bitirdi. On yıl boyunca emir subayı ve istihkam subayı olarak hizmet ettikten sonra dört yıl Genelkurmayda çalıştı. 1914'te Meksika'da Veracruz'u işgal eden ABD birliklerinde görev aldı. 1917-1919 arasında 42. Tümen komutanlığında görevlendirilerek Fransa'daki çarpışmalara katıldı ve savaşı izleyen Ren işgali sırasında kurmay başkanlığı ve tugay komutanlığı yaptı. 1920'lerde, yöneticiliğini üstlendiği West Point'te köklü reform uygulamalarını başlattı; William Mitchell'in başkanlığındaki askeri mahkemede görev aldı; Filipinler'de komutanlık görevleri üstlendi; ABD'de kolordu bölgesini yönetti ve 1928 Amerikan Olimpiyat Komitesi'nin başkanlığını yürüttü. 1918'de general olmasının ardından rütbesi sürekli yükselerek 1930'da kara kuvvetleri kurmay başkanlığına getirildi. Büyük Bunalım'ın etkilerinin görüldüğü yıllarda kara kuvvetlerinin gücünü korumaya çalıştı. 1932 ortasında I. Dünya Savaşı'nda çarpışmış yaklaşık 12 bin emekli askerin aylık bağlanması istemiyle Washington'da düzenlediği gösterileri askeri kuvvetlerle dağıttı. 7 Eylül 1932'de Polonya ile başlayan Avrupa gezisi sırasında Çekoslovakya, Avusturya, Macaristan, Romanya ve Türkiye'yi ziyaret etti. Türkiye'de 25-28 Eylül 1932 tarihleri arasında kalan MacArthur, başta Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere İstanbul ve Ankara'da çok sayıda Türk yetkili ile görüştü. Mustafa Kemal Atatürk'ün daveti üzerine 27 Eylül 1932'de Dolmabahçe Sarayı'nda düzenlenen 1. Türk Dil Kurultayı'na katıldı. 1935-1941 arasında Filipinler askeri danışmanı (ve mareşali) olarak görevliyken bir Filipin savunma gücü kurmaya çalıştı. Aralık 1937'de Jean Faircloth ile evlendi. Tek oğlu olan Arthur ertesi yıl Manila'da doğdu.
II. Dünya Savaşı
Temmuz 1941'de yeniden aktif göreve çağrılan MacArthur aralıkta savaş başlayınca Filipinler'de Japonlara başarılı bir geciktirme harekâtını yönetti. Japon ordusu karşısında, Filipinler'den birlikleriyle birlikte geri çekilirken söylediği "I shall return" (Geri döneceğim.) sözü ile ün kazandı. Mart 1942'de Avustralya'da görevlendirilerek Güneybatı Pasifik Cephesi'nde Müttefik kuvvetlerin komutanlığına getirildi. Kısa sürede Yeni Gine'de bir saldırı başlatarak, Ocak 1943'te Japonları Papua'dan sürdü.1943-1944'te giriştiği bir dizi harekât sonucunda Yeni Gine'de Lae'dan Sansapor'a kadar stratejik noktaları ele geçirdi; ayrıca Admiralty Adalarıyla New Britain Adasının batısını aldı. Formoza yerine önce Filipinler'in ele geçirilmesi yolundaki önerisinin kabul edilmesi üzerine, 1944 sonbaharında Morotai, Leyte ve Mindoro'ya saldırdı. Leyte harekâtına kadar önemli bir lojistik destek sağlayamadığından savaş planlarını Pasifik Donanması'nın küçük çaptaki yardımlarıyla yürütebildi. Üstlerinin Avrupa'daki savaş etkinliklerine ve sorumlusu olduğu Güneybatı Pasifik bölgesi yerine Orta Pasifik Cephesi'ne öncelik vermesini yoğun biçimde eleştirdi. En büyük harekâtlarını 1945'te yedi aylık Luzon seferinde gerçekleştirdi. Ayrıca aynı yılın ilkbaharında Güney Filipinler ile Borneo'yu da yeniden ele geçirdi. Bu arada Yeni Gine'de ve Solomon Adalarında zorlukla yürütülen temizlik harekâtının yürütülmesini Avustralya ordusuna bıraktı. Nisan 1945'te ABD'nin Pasifik ordusunun komutanlığına atandı. 2 Eylül 1945'te Tokyo Körfezi'nde komutanlık gemisi olan USS Missouri zırhlısında yapılan Japonya'nın teslim törenini düzenledi. Japonya adına dışişleri bakanı Mamoru Shigemitsu antlaşmayı imzalamıştır. 1945-1951 arasında Japonya'daki Müttefik işgal kuvvetlerinin komutanı olarak Japon ordusunun dağıtılmasını, militarizm yanlılarının temizlenmesini, ekonominin canlandırılmasını ve liberal bir anayasanın hazırlanmasını sağladı. Toprakların yeniden dağıtımı, eğitim, çalışma, kamu sağlığı ve kadın hakları konularında önemli reformları başlattı. Japonya'da kaldığı süre boyunca ABD Uzakdoğu kuvvetlerinin komutanlığını da üstlendi.
Kore Savaşı
1950'de Kore Savaşı başlayınca buradaki Birleşmiş Milletler kuvvetlerinin komutanlığına getirildi.Kuzey Kore'nin ilerlemesini en güneydeki Pusan yakınlarında durdurduktan sonra, Eylülde Kore yarımadasının orta-batısındaki İncheon limanına gözüpek bir çıkarma harekâtını gerçekleştirdi. Ekimde Kuzey Kore içlerinde Çin hududuna kadar ilerleyerek Kuzey Kore ordusunu hızla dağıttı. Ama kasımda Çin Birliklerinin 38. paralelin kuzeyindeki kuvvetlerine saldırması üzerine Seul'ün güneyine çekilmek zorunda kaldı. İki ay sonra ise saldırıya geçerek yeniden Kuzey Kore'ye girdi. Şubat 1951'de Türk Tugayı'nın karargahını ziyaret ederek, kahramanlıklarını gördüğü Türk subaylarına Birleşmiş Milletler Liyakat Madalyalarını bizzat taktı. Ayrıca, başarılı muharebelerinden dolayı Türk Tugayı'na Amerikan Kongresince verilen Mümtaz Birlik Nişanı ve beratını Türk Tugayı Komutanı Tuğgeneral Tahsin Yazıcı'ya teslim etti. Bu vesileyle yaptığı konuşmada, 20 sene önce Ankara'ya gelip Atatürk ile tanıştığını anlattı. Ayrıca, kendisinin Birleşmiş Milletler Orduları Komutanlığı Karargahındaki haritalarda Türk Tugayının kısaca "BBB" harfleriyle, yani "Bravest of the Braves Brigade" (Cesurların En Cesuru Tugay) olarak ifade edildiğini söyledi. Türk birlikleriyle ilgili tek şikâyetinin, sahadaki birlik komutanlarının kendi inisiyatiflerini kullanarak, detayları verilen talimatları bazen göz ardı etmeleri ve istenen neticeye daha değişik yollardan ulaşmaları olduğunu belirtti. 11 Nisan 1951'de Amerika Birleşik Devletleri başkanı Truman'ın emirlerine uymaması ve savaşı Çin topraklarına genişletmeye yönelmesi nedeniyle Harry S. Truman tarafından komutanlık görevinden azledildi. II. Dünya Savaşı öncesinden beri ilk kez ABD'ye dönüşünde geniş bir halk desteğiyle karşılandı. Ama görevden alınmasıyla ilgili, kamuya açık olarak yürütülen bir Senato soruşturmasının ardından da desteğini yitirdi. 1948 ve 1952'de muhafazakâr Cumhuriyetçi Parti çevreleri MacArthur'un başkan adayı olmasını sağlamak için yoğun girişimlerde bulundularsa da bunu gerçekleştiremediler. 1952 yılındaki Başkanlık seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti adayı olan, MacArthur'un arkadaşı ve 2. Dünya Savaşı sırasında Avrupa Müttefik Kuvvetleri Başkomutanı olan Dwight Eisenhower Başkan seçildi. MacArthur ise 1952'de Remington Rand Inc.'in yönetim kurulu başkanlığını üstlendi. New York kentinde sakin bir yaşam sürdürdü. General Douglas McArthur askerlik yaşamı boyunca üzerinde hiç silah taşımamıştır.
Kaynak: Vikipedi (CC BY-SA 4.0)
Oynadığı diziler
Sıkça sorulan sorular
›Douglas MacArthur kaç yaşında öldü?
26 Ocak 1880 doğumlu Douglas MacArthur, 5 Nisan 1964 tarihinde 84 yaşında hayatını kaybetti.
›Douglas MacArthur hangi burç?
26 Ocak 1880 doğumlu Douglas MacArthur, Kova burcudur.
›Douglas MacArthur nereli?
Douglas MacArthur, Little Rock, Arkansas, USA doğumludur.
›Douglas MacArthur hangi dizilerde oynadı?
Douglas MacArthur, World War II in Colour, Crusade in Europe, Korea: The Forgotten War, Vietnam: A Television History dizilerinde rol aldı.